Header's Buttons

"Η φύση αγαπά την αλήθεια, και η αλήθεια της φύσης διεκδικεί το δικαίωμα να εκτίθεται μόνο σε όσους την ποθούν." Φ. Ντοστογιέφσκι

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα 1.1 Μηχανικές. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα 1.1 Μηχανικές. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου 2026

Extra-Difficulty Oscillations Exam

Διαγώνισμα Ταλαντώσεων Υψηλής Δυσκολίας | Φυσική Γ Λυκείου
Διαγώνισμα Ταλαντώσεων — Φυσική Γ Λυκείου

Διαγώνισμα Ταλαντώσεων Υψηλής Δυσκολίας

Γραπτή εξέταση στη Φυσική Γ΄ Λυκείου — Ταλαντώσεις
Σεπτέμβριος 2026

Ένα απαιτητικό διαγώνισμα που συνοδεύεται από αναλυτικές λύσεις των θεμάτων, με έμφαση όχι μόνο στην τελική απάντηση, αλλά και στη φυσική σκέψη που οδηγεί σε αυτήν.

ΘΕΜΑ Α — Πολλαπλής επιλογής και Σωστό / Λάθος

Α1
Εκφώνηση

Σώμα μάζας \(m\) πραγματοποιεί απλή αρμονική ταλάντωση πλάτους \(A\) και περιόδου \(T\). Το σώμα είναι δεμένο στο άκρο ιδανικού ελατηρίου σταθεράς \(k\), το άλλο άκρο του οποίου είναι στερεωμένο ακλόνητα σε οροφή. Θετική φορά του κατακόρυφου άξονα έχει ληφθεί η προς τα πάνω (αντίθετη της φοράς του βάρους του σώματος). Κατά τη μετάβαση του σώματος από τη θέση \(x_1=-A/2\) στη θέση \(x_2=+A/2\):

  1. Το έργο της συνισταμένης δύναμης είναι θετικό.
  2. Το έργο της δύναμης του ελατηρίου είναι αρνητικό.
  3. Το έργο του βάρους είναι αντίθετο του έργου της δύναμης του ελατηρίου.
  4. Το χρονικό διάστημα μετάβασης από τη μία θέση στην άλλη είναι ίσο με \(T/2\).

Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. (Μονάδες 5)

Απάντηση / Λύση

Για την απλή αρμονική ταλάντωση η κινητική ενέργεια εξαρτάται από το τετράγωνο της απομάκρυνσης:

\[ K=E-\frac12Dx^2. \]

Οι δύο θέσεις έχουν ίδιο μέτρο απομάκρυνσης:

\[ x_1=-\frac A2, \qquad x_2=+\frac A2. \]

Επομένως:

\[ K_1=K_2 \Rightarrow \Delta K=0. \]

Άρα το έργο της συνισταμένης δύναμης είναι μηδέν και όχι θετικό. Η πρόταση α είναι Λάθος.

Για το κατακόρυφο ελατήριο η δύναμη του ελατηρίου και το βάρος έχουν αντίθετα έργα στη συγκεκριμένη μετατόπιση. Επειδή

\[ W_{\text{συν}}=W_{\text{ελ}}+W_g=0, \]

προκύπτει:

\[ \boxed{W_g=-W_{\text{ελ}}}. \]

Άρα η πρόταση γ είναι Σωστή, ενώ η β είναι Λάθος.

Η μετάβαση από \(-A/2\) σε \(+A/2\), όταν γίνεται χωρίς αλλαγή φοράς της κίνησης, αντιστοιχεί σε μεταβολή φάσης \(2\pi/3\):

\[ \Delta t = \frac{2\pi/3}{\omega} = \frac T3. \]

Δεν είναι επομένως \(T/2\). Η πρόταση δ είναι Λάθος.

Α1: γ.

Κυριακή 9 Αυγούστου 2026

Overall Test on Oscillations (NEW) | Complete Solutions

Γενικό Διαγώνισμα στις Ταλαντώσεις (ΝΕΟ) με Λύσεις | Φυσική Λυκείου

Γενικό Διαγώνισμα στις Ταλαντώσεις (ΝΕΟ)

"Ισορροπημένο, προσιτό, δίκαιο – για κάθε μαθητή που έχει κατανοήσει σε βάθος το σχολικό βιβλίο. | Του συναδέλφου Αναστάσιου Νέζη"

ΘΕΜΑ Α

Α1.

Σε μια απλή αρμονική ταλάντωση, χωρίς αρχική φάση, με περίοδο $T$ και πλάτος $A$, το διανυόμενο διάστημα σε χρόνο $\Delta t = \frac{7T}{4}$ είναι:

  • α) $3{,}5 A$
  • β) $7 A$
  • γ) $14 A$
  • δ) $17{,}5 A$
Μονάδες 5
Δείτε την αναλυτική λύση

Η ταλάντωση δίνεται χωρίς αρχική φάση ($\phi_0 = 0$), άρα η εξίσωση απομάκρυνσης είναι:

$$\displaystyle x(t) = A \sin(\omega t)$$

Στην $t = 0$ το σώμα βρίσκεται στη θέση $x = 0$ και κινείται προς τη θετική κατεύθυνση ($v > 0$).

Σε κάθε χρονικό διάστημα $\frac{T}{4}$, το σώμα διανύει απόσταση ίση με το πλάτος $A$:

  • Περνά από την θετική ακραία θέση ($x = +A$).
  • Επιστρέφει στη θέση ισορροπίας ($x = 0$).
  • Φτάνει στην αρνητική ακραία θέση ($x = -A$).

Άρα σε χρόνο $\Delta t = 7 \cdot \frac{T}{4}$ θα διανύσει συνολικό διάστημα:

$$\displaystyle S = 7 \cdot A = 7A$$
Σωστή απάντηση: β) 7Α

📖 Θέλετε να δείτε το διαγώνισμα σε πλήρη οθόνη;

🔗 Δείτε περισσότερα

Ανοίγει σε νέα καρτέλα

Κυριακή 7 Δεκεμβρίου 2025

Η πάνω ακραία θέση της παλαιάς ταλάντωσης = κάτω ακραία θέση της νέας!

 [Είναι δυνατόν η πάνω ακραία θέση μιας  ταλάντωσης σώματος – ελατηρίου να ταυτίζεται με την κάτω ακραία θέση μιας νέας ταλάντωσης του συστήματος; Η απάντηση είναι ΝΑΙ αν στο ενδιάμεσο αλλάξει μια από τις σταθερές δυνάμεις που ενεργούν στο σύστημα.]


Tο πάνω άκρο ενός κατακόρυφου ελατηρίου, σταθεράς k=100Ν/m, είναι στερεωμένο ακλόνητα. Στο κάτω άκρο είναι στερεωμένος ένας δίσκος μάζας  Μ=1kgr πάνω στον οποίο βρίσκεται ένα σώμα μάζας m = 2 kgr. Προσφέρουμε στο σύστημα ενέργεια Ε και το θέτουμε σε α.α.τ  πλάτους Α.  Κάποια στιγμή, που το σύστημα βρίσκεται στην ανώτερη θέση της ταλάντωσής του, αφαιρούμε το σώμα m.

  α) Πόση ήταν η ενέργεια  Ε που προσφέραμε στο σύστημα, αν δίνεται ότι το πλάτος της νέας ταλάντωσης που θα κάνει ο δίσκος είναι το ίδιο με της αρχικής  ταλάντωσης του συστήματος σώμα-δίσκος; 

  β) Ποια  είναι η συνάρτηση της απομάκρυνσης του δίσκου με το χρόνο, αν ως αρχή χρόνων θεωρηθεί η στιγμή της αφαίρεσης του m; (Πάνω από τη θέση ισορροπίας η απομάκρυνση θεωρείται αρνητική.) 

Δίνεται g=10m/sec­2. 

 Για εξάσκηση:  Μπορείτε να τροποποιήσετε την άσκηση ώστε να συμβεί το αντίθετο: η κάτω ακραία θέση της ταλάντωσης συστήματος σώμα - ελατήριο να ταυτίζεται με την πάνω ακραία θέση της νέας του ταλάντωσης, Δεν είναι ανάγκη να αλλάξετε τη μάζα του σώματος, μπορείτε να ασκήσετε μια σταθερή δύναμη στο σώμα.

Η Άσκηση και η Λύση της ΕΔΩ

Παρασκευή 8 Σεπτεμβρίου 2023

Μια επαφή, που κινδυνεύει να χαθεί … λόγω κρούσης!

 [Η άσκηση αυτή είναι μια νέα, βελτιωμένη, έκδοση μιας παλαιότερης].

Ένα ελατήριο, σταθεράς k = 100 N/m, είναι στερεωμένο στο κάτω άκρο του με τον άξονά του κατακόρυφο. Στο πάνω άκρο του βρίσκεται στερεωμένος ένας αβαρής οριζόντιος δίσκος και πάνω σ’ αυτόν είναι τοποθετημένο ένα σώμα  μάζας m = 1,6 kgr, χωρίς να είναι στερεωμένο με το δίσκο. Το σύστημα βρίσκεται σε κατάσταση ισορροπίας. Από ύψος h = 20 cm, πάνω από το σώμα που στηρίζεται στο δίσκο και στην ίδια κατακόρυφο, αφήνουμε χωρίς αρχική ταχύτητα ένα δεύτερο σώμα ίσης μάζας με το πρώτο, το οποίο συγκρούεται πλαστικά με αυτό και το συσσωμάτωμα που δημιουργείται αρχίζει να κάνει  α.α.τ.

Α. Να βρείτε το πλάτος και την ενέργεια της ταλάντωσης του συσσωματώματος.

Β. Να δείξετε ότι αν το ύψος από το οποίο θα αφήσουμε το πάνω σώμα είναι αρκετά μεγάλο, η επαφή συσσωματώματος και δίσκου θα χαθεί.

Β1. Σε ποια θέση θα συμβεί αυτό;

Β2. Πόσο είναι το μέτρο της εσωτερικής δύναμης μεταξύ των σωμάτων Α και Β στη θέση αυτή;

Γ.  Ποιο είναι το ύψος h0 από το οποίο αν αφήσουμε το πάνω σώμα, το συσσωμάτωμα θα εκτελέσει  α.α.τ  με το μέγιστο δυνατό πλάτος, χωρίς να χάσει την επαφή του με το δίσκο; Δίνεται ότι g = 10 m/sec2. 

Πέμπτη 10 Αυγούστου 2023

Ελατήρια σώματα και "απώλεια επαφής"

Εφόσον υπάρχουν οι προϋποθέσεις για απώλεια επαφής σε ένα ταλαντούμενο σύστημα με ελατήριο, αυτή θα συμβεί τη στιγμή που το ελατήριο αποκτά το φυσικό του μήκος.

 



Παρασκευή 23 Σεπτεμβρίου 2022

Τέσσερα εύκολα αλλά "πονηρά" θέματα B στις απλές αρμονικές ταλαντώσεις

   

 
1. Αν το κιβώτιο του σχήματος συνδεθεί με το αριστερό ελατήριο σταθεράς k1 και διεγερθεί κατάλληλα θα εκτελέσει  α.α.τ. με συχνότητα f1. Όμοια, αν συνδεθεί με το δεξί ελατήριο σταθεράς k2 θα εκτελέσει α.α.τ με συχνότητα f2.

Δείξτε ότι αν συνδεθεί και με τα δύο ελατήρια όπως στο τρίτο σχήμα, και διεγερθεί κατάλληλα, θα κάνει α.α.τ. με συχνότητα f  για την οποία:

f2 = f12 + f22

 (Δίνεται ότι όταν το κιβώτιο βρίσκεται στη θέση Ι τα δύο ελατήρια έχουν το φυσικό τους μήκος. Δίνεται, επίσης, ότι το κιβώτιο κινείται χωρίς τριβές στην οριζόντια επιφάνεια και ότι τα υποστηρίγματα δεξιά και αριστερά στα οποία στερεώνονται τα ελατήρια είναι σταθερά). 

 

 

2. Ένα υλικό σημείο εκτελεί α.α.τ. Για κάθε λЄR το ελάχιστο χρονικό διάστημα που χρειάζεται το υλικό σημείο για να μεταβεί από τη θέση x = +A/λ με υ > 0 στη θέση x = -A/λ με υ < 0, είναι:

α. Τ/4,  β. Εξαρτάται από την τιμή του λ,  γ. Τ/2

 

 

 

3. Στη διάρκεια μιας περιόδου η δυναμική ενέργεια ταλάντωσης είναι μεγαλύτερη από την κινητική ενέργεια για χρόνο:

α. Τ/2,   β. Τ/3,  γ. Τ/4

 

4. Ένα σώμα εκτελεί α.α.τ. περιόδου Τ. Αν Sμεγ. και Sελαχ. είναι, αντίστοιχα, το μέγιστο και το ελάχιστο μήκος του διαστήματος που διανύει σε χρόνο Τ/3, να δείξετε ότι:

Sμεγ.\ Sελαχ =  √3

 Τα θέματα και οι απαντήσεις εδώ