Σε ένα πηνίο με συντελεστή αυτεπαγωγής L, η ΗΕΔ από αυτεπαγωγή που αναπτύσσεται στο πηνίο: α) Έχει πάντα τη φορά του ρεύματος. β) Αντιδρά στη μεταβολή του ρεύματος. γ) Είναι ίση με τον ρυθμό μεταβολής της ενέργειας του μαγνητικού του πεδίου. δ) Μηδενίζεται όταν η ένταση του ρεύματος είναι μέγιστη.

Σωστή επιλογή: β. Η ΗΕΔ αυτεπαγωγής δίνεται από E = -L·di/dt και σύμφωνα με τον κανόνα Lenz αντιτίθεται στη μεταβολή του ρεύματος.

Σε στάσιμο κύμα, για δύο σημεία ανάμεσα σε δεσμό και στην αμέσως επόμενη κοιλία ισχύει ότι: α) Η διαφορά φάσης τους εξαρτάται από την οριζόντια απόστασή τους. β) Η μέγιστη μεταξύ τους απόσταση επιτυγχάνεται όταν βρίσκονται στην ακραία τους θέση. γ) Οι επιταχύνσεις τους κάθε στιγμή έχουν αντίθετες αλγεβρικές τιμές. δ) Το σημείο πλησιέστερα στην κοιλία χρειάζεται περισσότερο χρόνο μεταξύ ακινητοποιήσεων.

Σωστή επιλογή: β. Όλα τα σημεία μεταξύ δεσμού και κοιλίας έχουν την ίδια φάση, οπότε η μέγιστη απόσταση μεταξύ τους συμβαίνει όταν βρίσκονται ταυτόχρονα στις ακραίες θέσεις ταλάντωσης.

Σώμα μάζας m ισορροπεί προσδεμένο στο κάτω άκρο κατακόρυφου ελατηρίου σταθεράς k. Δεύτερο σώμα ίσης μάζας m κινείται προς τα πάνω με ταχύτητα v και συγκρούεται πλαστικά. Το συσσωμάτωμα σταματά αφού διανύσει απόσταση mg/k. Η v είναι: α) g√(2m/k), β) g√(3m/k), γ) g√(6m/k).

Σωστή επιλογή: γ. Από Α.Δ.Ο. V = v/2. Η νέα ΘΙ βρίσκεται σε απόσταση 2mg/k, αρχική απομάκρυνση mg/k, πλάτος A = 2mg/k. Από Α.Δ.Ε.Τ.: ½(2m)V² + ½k(mg/k)² = ½k(2mg/k)² → v = g√(6m/k).

Τρεις πλάκες με έργα εξαγωγής 2 eV, 2,5 eV, 3 eV φωτίζονται με μήκη 550, 450, 350 nm (ίδια ένταση). Το σωστό γράφημα Ι-V είναι: α) το (1), β) το (2), γ) το (3), δ) το (4).

Σωστή επιλογή: α (το γράφημα 1). Η τάση αποκοπής είναι μεγαλύτερη για μικρότερο έργο εξαγωγής. Το ρεύμα κόρου είναι μεγαλύτερο όταν περισσότερα μήκη κύματος προκαλούν εκπομπή: στην α συμβάλλουν 3 μήκη, στη β 2, στη γ 1 → Iα > Iβ > Iγ.

Ουδέτερο ακίνητο σωμάτιο διασπάται σε q1=-q2=q. Το m1=m παίρνει 75% της ενέργειας. Κινούνται σε ομογενές Β. Η απόσταση του m1 από το σημείο διάσπασης την 1η φορά ελάχιστης απόστασης είναι: α) (p/2)·(3πm/(4qB)), β) (2p/m)·(π/(2qB)), γ) 0,2πm.

Σωστή επιλογή: α. Από Α.Δ.Ο. p1=p2=p. Από K1=0,75E, K2=0,25E → m2=3m. Ακτίνες ίδιες R=p/(qB). Συνάντηση όταν ω1t+ω2t=2π → t=3πm/(4qB). Η απόσταση από αρχικό σημείο: d=√2·R.

Δύο σύγχρονες πηγές Π1, Π2, d=1 m, f=40 Hz, λ=0,1 m. Πόσα σημεία στο ευθύγραμμο τμήμα Π1Π2 παραμένουν διαρκώς ακίνητα;

20 σημεία. Από τη συνθήκη απόσβεσης |r2-r1|=(2N+1)λ/2 και r1=x, r2=1-x, προκύπτουν λύσεις x = [1 ± (2N+1)·0,05]/2. Για N=0 έως 9, με 2 λύσεις ανά N, σύνολο 20 σημεία.

Σημείο Ρ με r1=0,8 m, r2=0,5 m. Πότε ξεκινά η ταλάντωση λόγω συμβολής;

tP = 0,2 s. t1 = r1/υ = 0,2 s, t2 = r2/υ = 0,125 s. Η συμβολή ξεκινά όταν φτάσει και το δεύτερο κύμα, άρα tP = max(0,2, 0,125) = 0,2 s.

Στη διάταξη του Θέματος Δ, με k=10 N/m, m1=0,4 kg, m2=0,15 kg, γωνία νήματος 30°, υπολογίστε την παραμόρφωση του ελατηρίου.

Δl = 0,1 m. Από ισορροπία ράβδου ΜΝ: T2 = 1,5 N. Από τροχαλία: T1 = 3 N. Από ισορροπία ράβδου ΚΛ: k·Δl + T1 = m1·g → 10·Δl + 3 = 4 → Δl = 0,1 m.

Ποια είναι η σταθερά απόσβεσης b της φθίνουσας ταλάντωσης της ράβδου ΚΛ;

b = 0,25 N·s/m. Υπολογίζεται από b = B²ℓ²/Rολ = (2²·0,5²)/4 = 0,25 N·s/m.

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ επιλογή θεμάτων

Q: Α3: Σκέδαση Compton - διπλασιασμός συχνότητας

Σωστή επιλογή: α. Η μεταβολή Δλ = (h/m_e·c)(1-cosθ) είναι σταθερή. Το αρχικό μήκος κύματος υποδιπλασιάζεται (λ'=λ/2), άρα το ποσοστό Δλ/λ' διπλασιάζεται.

Q: Α4: Κύλιση τροχού - σύγκριση ταχυτήτων

Σωστή επιλογή: β. Τα κέντρα έχουν ίδια ταχύτητα u. Το ανώτερο σημείο της μικρής έχει ταχύτητα 2u, άρα διπλάσια.

Στο χώρο αυτό, οι μαθητές της Γ Λυκείου αλλά και οι συνάδελφοι εκπαιδευτικοί θα βρουν μια σειρά από ερωτήσεις, πρωτότυπες ασκήσεις και προβλήματα στο πνεύμα των πανελλαδικών εξετάσεων. Το υλικό δημιουργήθηκε μέσα από χρόνια δουλειάς με μαθητές και συναδέλφους. μπορεί όμως ακόμη να έχει κάποιες ατέλειες. Κάθε καλοπροαίρετη παρατήρηση ή διόρθωση δεν είναι τυπικό σχόλιο· είναι μια μικρή, ουσιαστική συμβολή σε μια δουλειά που εξακολουθεί να εξελίσσεται μαζί σας.

Κυριακή 24 Μαΐου 2026

3ωρη Επαναληπτική Εξέταση Φυσικής - Πρότυπο Λύκειο Αναβρύτων

Θέμα Α

Α1.

Σε ένα πηνίο με συντελεστή αυτεπαγωγής L, η ΗΕΔ από αυτεπαγωγή που αναπτύσσεται στο πηνίο:

α. Έχει πάντα τη φορά του ρεύματος.
β. Αντιδρά στη μεταβολή του ρεύματος.
γ. Είναι ίση με τον ρυθμό μεταβολής της ενέργειας του μαγνητικού του πεδίου.
δ. Μηδενίζεται όταν η ένταση του ρεύματος είναι μέγιστη.

Μονάδες 5

Α2.

Σε στάσιμο κύμα, για δύο σημεία ανάμεσα σε δεσμό και στην αμέσως επόμενη κοιλία ισχύει ότι:

α. Η διαφορά φάσης τους εξαρτάται από την οριζόντια απόστασή τους.
β. Η μέγιστη μεταξύ τους απόσταση επιτυγχάνεται όταν βρίσκονται στην ακραία τους θέση.
γ. Οι επιταχύνσεις τους κάθε στιγμή έχουν αντίθετες αλγεβρικές τιμές.
δ. Το σημείο που βρίσκεται πλησιέστερα στην κοιλία χρειάζεται περισσότερο χρόνο μεταξύ δύο διαδοχικών ακινητοποιήσεων.

Μονάδες 5

Α3.

Μονοχρωματική ακτινοβολία φωτονίων με μήκος κύματος λ προσπίπτει σε στόχο γραφίτη σε πείραμα σκέδασης Compton. Παρατηρούμε σκεδαζόμενα φωτόνια σε γωνία θ=180°. Αν διπλασιάσουμε τη συχνότητα της προσπίπτουσας ακτινοβολίας, τότε το μέγιστο ποσοστό μεταβολής του μήκους κύματος:

α. Θα διπλασιαστεί.
β. Θα υποδιπλασιαστεί.
γ. Θα παραμείνει το ίδιο.
δ. Θα τριπλασιαστεί.

Μονάδες 5

Α4.

Στο ποδήλατο του σχήματος της αρχής του 20ου αιώνα, η μικρή ρόδα έχει τη μισή ακτίνα της μεγάλης. Αν οι ρόδες κυλίονται δίχως ολίσθηση, το ανώτερο σημείο της μικρής ρόδας έχει σε σχέση με το κέντρο της μεγάλης ρόδας:

α. την ίδια ταχύτητα
β. τη διπλάσια ταχύτητα
γ. την υποδιπλάσια ταχύτητα
δ. την τετραπλάσια ταχύτητα

Σχήμα: Ποδήλατο αρχής 20ού αιώνα

Μονάδες 5

Α5.

Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις: α. Στη συμβολή το πλάτος μεταβάλλεται χρονικά. β. Το Compton επιβεβαίωσε την κυματική φύση του ηλεκτρονίου. γ. Η περίοδος ταλάντωσης εξαρτάται από το πλάτος. δ. Σε ελαστική κρούση ίσων μαζών ανταλλάσσονται ορμές. ε. Το εύρος γραμμών εξηγείται από την αρχή αβεβαιότητας.

Μονάδες 5

Θέμα Β

Β1.

Σώμα μάζας m ισορροπεί σε ελατήριο k. Δεύτερο σώμα ίσης μάζας κινείται προς τα πάνω με v, πλαστική κρούση. Το συσσωμάτωμα σταματά αφού διανύσει mg/k. Η v είναι: α) g√(2m/k), β) g√(3m/k), γ) g√(6m/k).

α) Επιλέξτε τη σωστή απάντηση. (Μονάδες 2) β) Δικαιολογήστε. (Μονάδες 6)

Β2.

Πειράματα φωτοηλεκτρικού φαινομένου με τρεις πλάκες α(2eV), β(2,5eV), γ(3eV). Δέσμη με λ=550,450,350 nm, ίσες εντάσεις. Το σωστό γράφημα Ι-V είναι: α) (1), β) (2), γ) (3), δ) (4).

Γραφήματα Ι-V

α) Επιλέξτε. (Μονάδες 2) β) Δικαιολογήστε. (Μονάδες 6)

Β3.

Ουδέτερο σωμάτιο διασπάται σε q1=-q2=q. m1=m παίρνει 75% ενέργειας. Κινούνται σε Β. Η απόσταση του m1 από το σημείο διάσπασης την 1η φορά ελάχιστης απόστασης είναι: α) (p/2)·(3πm/(4qB)), β) (2p/m)·(π/(2qB)), γ) 0,2πm.